چین؛ برنده بزرگ تجارت جهانی؟

به گزارش خبرنگار مهر، طبق گزارش فایننشال تایمز در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶، صادرات چین در سپتامبر نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۶.۳ درصد افزایش یافته است.

رقمی که از رشد ۲۵ درصدی ماه اوت بیشتر بود و از پیش‌بینی ۲۵.۷ درصدی اقتصاددانان شرکت‌کننده در نظرسنجی بلومبرگ فراتر رفت. داده‌های اداره کل گمرک چین مبنای این گزارش بوده است.

رویترز نیز در گزارشی در ۱۴ اکتبر اعلام کرد واردات چین در همین ماه ۳۱ درصد افزایش یافته است؛ در حالی که اقتصاددانان رشد ۲۴.۵ درصدی را پیش‌بینی کرده بودند. با وجود رشد واردات، افزایش صادرات باعث شد مازاد تجاری ماهانه چین به ۱۳۳.۵۳ میلیارد دلار برسد؛ در حالی که این رقم در اوت ۱۱۹.۱ میلیارد دلار بود.

بر اساس گزارش بلومبرگ در ۱۴ اکتبر،مازاد تجاری چین در ۹ ماه نخست سال جاری میلادی به حدود ۹۳۸ میلیارد دلار رسیده مازاد تجاری چین در ۹ ماه نخست سال جاری میلادی به حدود ۹۳۸ میلیارد دلار رسیده است. این روند، احتمال عبور مازاد تجاری سالانه چین از رکورد حدود ۱.۱۹ تریلیون دلاری سال ۲۰۲۵ را افزایش داده است.

هوش مصنوعی و نیمه‌رساناها؛ موتور رشد صادرات

رشد تقاضای جهانی برای تجهیزات مرتبط با هوش مصنوعی، نیمه‌رساناها و تجهیزات پردازش داده از عوامل مهم افزایش صادرات چین بوده است.

فایننشال تایمز گزارش داده است که کالاهای مرتبط با هوش مصنوعی، شامل تراشه‌ها و تجهیزات پردازش خودکار داده، در سپتامبر ۱۷.۹ درصد از کل صادرات چین را تشکیل دادند و حدود ۱۳ واحد درصد از رشد صادرات را توضیح دادند؛ سهمی که از ۱۱.۳ واحد درصد در اوت بیشتر بود.

به نوشته این روزنامه، برآورد گلدمن ساکس نشان می‌دهدارزش صادرات نیمه‌رساناهای چین در سپتامبر نسبت به سال قبل ۱۳۶ درصد افزایش یافته، اما حجم صادرات تنها یک درصد رشد کرده ارزش صادرات نیمه‌رساناهای چین در سپتامبر نسبت به سال قبل ۱۳۶ درصد افزایش یافته، اما حجم صادرات تنها یک درصد رشد کرده است. این اختلاف نشان می‌دهد افزایش قیمت تراشه‌ها نقش مهمی در رشد ارزش صادرات داشته و نباید رشد ارزش دلاری را معادل افزایش مشابه در تولید فیزیکی دانست.

همچنین داده‌های گمرکی چین که رویترز گزارش کرده است، از افزایش ۱۰۸.۱ درصدی ارزش صادرات نیمه‌رساناها در ۹ ماه نخست سال حکایت دارد. صادرات تجهیزات پردازش خودکار داده و قطعات آن نیز در همین دوره ۵۴.۶ درصد افزایش یافته است.

رکورد مازاد تجاری چین با اتحادیه اروپا

افزایش صادرات چین به بازارهای خارجی در تجارت این کشور با اتحادیه اروپا نیز منعکس شده است. بلومبرگ در گزارشی در ۱۴ اکتبر اعلام کرد مازاد تجارت کالایی چین با اتحادیه اروپا در سپتامبر به ۳۴.۸ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که نزدیک به ۲۱ درصد بیشتر از مدت مشابه سال قبل بود.

طبق این گزارش، صادرات چین به اتحادیه اروپا برای نخستین بار از ۶۰ میلیارد دلار عبور کرد، در حالی که واردات این کشور از این بلوک حدود ۲۵ میلیارد دلار بودصادرات چین به اتحادیه اروپا برای نخستین بار از ۶۰ میلیارد دلار عبور کرد، در حالی که واردات این کشور از این بلوک حدود ۲۵ میلیارد دلار بود.

رویترز نیز در گزارش ۱۵ اکتبر خود درباره نشست رهبران اتحادیه اروپا در بروکسل نوشت کسری تجارت کالایی اتحادیه اروپا با چین در سال ۲۰۲۵ به ۳۶۰ میلیارد یورو رسیده است. رهبران اروپایی در این نشست درباره افزایش صادرات چین، هزینه‌های انرژی و ابزارهای حمایت از صنایع داخلی گفتگو کردند.

اختلافات تجاری دو طرف در شرایطی ادامه دارد که اتحادیه اروپا نگران فشار واردات کالاهای چینی بر تولیدکنندگان داخلی خود است. خودرو، فولاد، مواد شیمیایی و ماشین‌آلات از جمله بخش‌هایی هستند که در بحث‌های مربوط به عدم‌توازن تجاری اهمیت دارند.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، پکن و بروکسل همچنین درباره سازوکارهایی برای مدیریت واردات خودروهای هیبریدی چین به اروپا به تفاهم رسیده‌اند. با این حال، این توافق به معنای حل کامل اختلافات تجاری دو طرف نیست.

وابستگی بیشتر به تقاضای خارجی

افزایش صادرات در شرایطی رخ داده که اقتصاد داخلی چین همچنان با ضعف تقاضا و مشکلات بخش مسکن روبه‌رو است. از این رو، صادرات نقش مهمی در حفظ فعالیت کارخانه‌ها و حمایت از رشد اقتصادی این کشور ایفا می‌کند.

آسوشیتدپرس در گزارشی در ۱۴ اکتبر نوشت رشد صادرات چین به افزایش نگرانی شرکای تجاری این کشور درباره فشار کالاهای چینی بر صنایع داخلی آن‌ها منجر شده است. در همین گزارش، به رشد صادرات کالاهای فناوری‌محور و افزایش مازاد تجاری چین در کنار ضعف نسبی مصرف و سرمایه‌گذاری داخلی اشاره شده است.

با این حال، تداوم رشد صادرات به شرایط تقاضای جهانی، چرخه سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، قیمت محصولات فناوری و سیاست‌های تجاری کشورهای واردکننده وابسته است. تشدید تعرفه‌ها یا محدودیت‌های وارداتی می‌تواند در ادامه بر جریان کالا و زنجیره‌های تأمین اثر بگذارد.

در مجموع، آمار سپتامبر نشان می‌دهد چین همچنان از ظرفیت بالایی در تولید و صادرات برخوردار است، اما افزایش مازاد تجاری این کشور می‌تواند اختلافات با شرکای اصلی را تشدید کند. مسئله اصلی برای اقتصاد چین در ماه‌های آینده، حفظ رشد صادرات در کنار تقویت تقاضای داخلی و مدیریت تنش‌های تجاری خواهد بود.