تولید قراردادی مواد غذایی، مرکز توسعه محصول ۷ ساز

به گزارش بازرگانی خبرگزاری مهر، در قفسه هر فروشگاه زنجیره‌ای، ده‌ها برند حبوبات، ادویه، دمنوش، زعفران و عسل کنار هم چیده شده‌اند. تصور عمومی این است که پشت هر کدام از این برندها یک کارخانه بزرگ ایستاده؛ اما واقعیت بازار چیز دیگری است. بخش قابل توجهی از این محصولات در کارخانه‌هایی تولید می‌شوند که صاحب برند نیستند. نام این مدل، تولید قراردادی است و در سال‌های اخیر به یکی از پرطرفدارترین مسیرهای ورود به صنعت غذای ایران تبدیل شده است.

ظرفیتی که بی‌استفاده مانده بود

صنایع غذایی ایران با یک تناقض روبه‌روست. از یک سو، بسیاری از واحدهای تولیدی بخشی از ظرفیت خود را بلااستفاده دارند؛ خط تولیدی که در بخشی از سال خاموش است، در حالی که هزینه‌های ثابت کارخانه، از حقوق نیروی انسانی تا استهلاک تجهیزات، هر روز پرداخت می‌شود. از سوی دیگر، کارآفرینان و کسب‌وکارهای زیادی ایده، مشتری و شبکه فروش دارند، اما سرمایه چندده‌میلیاردی ساخت کارخانه را ندارند.

تولید قراردادی دقیقاً همین دو طرف را به هم می‌رساند. صاحب برند، فرمول یا مشخصات محصول را تعیین می‌کند و تولید در کارخانه‌ای دارای مجوز انجام می‌شود. کارخانه ظرفیت خالی‌اش را به درآمد تبدیل می‌کند و صاحب برند، بدون خرید زمین و سوله و دستگاه، محصولی قانونی و آماده فروش در اختیار دارد.

چرا برندها به جای کارخانه، قرارداد می‌بندند؟

ساخت یک واحد تولید مواد غذایی، حتی در مقیاس کوچک، با خرید یا اجاره زمین، ساخت سوله، واردات یا خرید تجهیزات، اخذ پروانه بهره‌برداری و استخدام مسئول فنی همراه است. این مسیر معمولاً چند سال زمان می‌برد و سرمایه‌ای می‌خواهد که در دارایی‌های ثابت قفل می‌شود؛ پولی که تا ماه‌ها و گاهی سال‌ها، هیچ فروشی نمی‌سازد.

در مدل قراردادی، این معادله برعکس می‌شود. سرمایه صاحب برند مستقیماً صرف مواد اولیه، بسته‌بندی، برندسازی و بازاریابی می‌شود؛ همان بخش‌هایی که درآمد می‌آورند. اگر محصول در بازار موفق شد، افزایش تولید فقط یعنی سفارش بزرگ‌تر، نه ساخت سوله جدید. و اگر نیاز به تغییر مسیر بود، هزینه اصلاح آن به‌مراتب کمتر از صاحب یک کارخانه است.

دو مسیر: فرمول اختصاصی یا پرایوت‌لیبل

تولید قراردادی معمولاً در دو شکل انجام می‌شود. در شکل اول، صاحب برند فرمول و مشخصات اختصاصی محصول را دارد و کارخانه دقیقاً همان را تولید می‌کند؛ مسیری مناسب برای کسی که به دنبال محصولی متمایز است. در شکل دوم که به پرایوت‌لیبل معروف است، از فرمول‌های آماده و آزموده استفاده می‌شود و فقط نام، لیبل و بسته‌بندی متعلق به برند است. پرایوت‌لیبل سریع‌ترین و کم‌ریسک‌ترین راه برای تست بازار است و بسیاری از برندها کار خود را از همین‌جا آغاز می‌کنند.

مجوز به نام چه کسی است؟

پرسش همیشگی کسانی که برای اولین بار با این مدل آشنا می‌شوند، این است که بدون کارخانه، مجوزهای بهداشتی و سیب سلامت چگونه گرفته می‌شود. پاسخ این است که مجوز بر پایه تولید در واحدی دارای پروانه صادر می‌شود، نه بر پایه مالکیت آن واحد. به این ترتیب، محصول برند با مجوزهای رسمی به بازار می‌رود و نام تجاری و مالکیت آن کاملاً متعلق به صاحب برند باقی می‌ماند. این همان سازوکاری است که ورود به فروشگاه‌های زنجیره‌ای، مارکت‌پلیس‌ها و حتی بازارهای صادراتی را برای برندهای تازه ممکن می‌کند.

چالش اصلی: هماهنگی زنجیره

با وجود همه مزیت‌ها، تولید قراردادی یک چالش جدی دارد: پراکندگی. صاحب برند باید تأمین مواد اولیه، فرمولاسیون، انتخاب کارخانه مناسب، طراحی بسته‌بندی، چاپ، اخذ مجوز و در نهایت ورود به بازار را هماهنگ کند. هر حلقه که درست کار نکند، کل پروژه متوقف می‌شود. بسته‌بندی‌ای که با ضوابط لیبل نمی‌خواند و باید دوباره چاپ شود، یا کارخانه‌ای که پروانه‌اش با دسته محصول هم‌خوانی ندارد، از رایج‌ترین دلایل تأخیر و هزینه‌های پنهان در این مسیر است.

به همین دلیل، در سال‌های اخیر مراکزی شکل گرفته‌اند که کل این زنجیره را زیر یک سقف مدیریت می‌کنند. یکی از این مجموعه‌ها مرکز توسعه محصول و تولید قراردادی ۷ساز است که با شبکه‌ای از ۳۲ کارخانه فعال در دسته‌های مختلف مواد غذایی، کار را از امکان‌سنجی ایده آغاز می‌کند و تا طراحی محصول و بسته‌بندی، اخذ سیب سلامت و ثبت برند، تولید و ورود به بازار ادامه می‌دهد. جزئیات این مدل در صفحه تولید قراردادی مواد غذایی معرفی شده است.

چه کسانی از این مدل سود می‌برند؟

تجربه بازار نشان می‌دهد چند گروه بیش از بقیه از تولید قراردادی بهره می‌برند: فروشندگان آنلاین و صفحه‌های اینستاگرامی که مخاطب دارند اما محصول اختصاصی ندارند؛ فروشگاه‌ها و فعالان پخش که می‌خواهند به جای فروش برند دیگران، برند خودشان را داشته باشند؛ صادرکنندگانی که به دنبال محصول برنددار و مجوزدار برای بازارهای خارجی‌اند؛ و سرمایه‌گذارانی که می‌خواهند با ریسک کمتر وارد صنعتی شوند که تقاضایش هرگز خاموش نمی‌شود.

دسته‌هایی مانند حبوبات و غلات، ادویه، زعفران، قهوه و دمنوش، خرما، عسل و خشکبار، به دلیل فرآیند تولید شناخته‌شده و ماندگاری بالا، رایج‌ترین نقطه شروع این برندها هستند.

آینده: از واسطه‌گری تا زیست‌بوم تولید

کارشناسان این حوزه معتقدند آینده تولید قراردادی در ایران، فراتر از یک قرارداد ساده میان برند و کارخانه است. شبکه‌هایی که تأمین‌کننده مواد اولیه، چاپخانه، واحد تولیدی، مشاور مجوز و شرکت پخش را کنار هم قرار می‌دهند، می‌توانند هم ظرفیت خالی صنعت را فعال کنند و هم مسیر کارآفرینی را برای نسل تازه صاحبان کسب‌وکار کوتاه‌تر کنند. ۷ساز با بیش از ۲۰ سال تجربه در تولید و برندینگ و کارنامه تولید بیش از ۱۰۰ محصول، یکی از مجموعه‌هایی است که در همین مسیر حرکت می‌کند.

برای شروع چه باید کرد؟

اولین قدم برای هر کسی که به فکر راه‌اندازی برند غذایی است، یک امکان‌سنجی واقع‌بینانه است: چه محصولی، برای چه بازاری و با چه بودجه‌ای. مرکز ۷ساز این بررسی اولیه را به‌صورت رایگان انجام می‌دهد و پس از آن، مسیر دقیق، مدل همکاری مناسب و برآورد هزینه را ارائه می‌کند. علاقه‌مندان می‌توانند برای دریافت مشاوره با شماره ۰۹۱۲۵۰۰۰۵۰۰ تماس بگیرند یا به وب‌سایت ۷saz.com مراجعه کنند. دفتر مرکزی و کارخانه این مجموعه در تهران، شهر قدس قرار دارد.

اطلاعات بیشتر درباره تولید بدون کارخانه و خدمات این مجموعه در وب‌سایت ۷ساز در دسترس است.

این مطلب، یک خبر آگهی بوده و خبرگزاری مهر در محتوای آن هیچ نظری ندارد.