نمازی که پایه گذار انقلاب جهانی شد

قزوین ـ یادداشت بسیج، دهم محرم سال ۶۱ هجری قمری است. خورشید به وسط آسمان رسیده و گرمای سوزان کربلا بر پیکرهای خسته و تشنه یاران امام حسین (ع) سنگینی می‌کند. نبردی نابرابر در جریان است. از یک سو، لشکر انبوهی با سی هزار نفر به فرماندهی عمر سعد، و از سوی دیگر، هفتاد و دو تن که تا آخرین نفس ایستاده‌اند.

در این میان، ابوثمامه صائدی، یکی از یاران باوفای امام، نگاهی به آسمان می‌اندازد و رو به امام کرد؛ ای اباعبدالله(ع)، وقت نماز است. این جمله ساده، اما سرنوشت‌ساز است. در شرایطی که تیرها از هر سو می‌بارد و یاران یکی پس از دیگری به شهادت می‌رسند، امام حسین (ع) سر به آسمان بلند می‌کند و می‌فرماید: «نماز را یادم آوردی، خدا تو را از نمازگزاران قرار داده است این لحظه، آغاز یکی از شگفت‌انگیزترین صحنه‌های تاریخ اسلام است.

امام حسین (ع) به یارانش می‌فرماید: از آنان بخواهید دست از جنگ بردارند تا نماز بخوانیم.» اما دشمن نمی‌پذیرد. پس امام تصمیم می‌گیرد نماز را با تمام شرایط، حتی در میان تیرها، اقامه کند. سعید بن عبدالله حنفی و زهیر بن قین را مأمور می‌کند تا جلوی امام بایستند و سپر تیرها شوند.

نماز آغاز می‌شود. سعید بن عبدالله در برابر تیرهایی که از هر سو می‌آید، از امام محافظت می‌کند. تیرها یکی پس از دیگری بر پیکرش می‌نشیند. روایت است که سیزده تیر بر بدنش خورد و در حالی که بر زمین افتاده بود، آخرین جمله‌اش این بود: خدایا، آیا این را از من پذیرفتی؟» و امام حسین (ع) در پاسخ فرمود: آری، بهشت پیش روی توست.

این نماز، تنها یک عبادت فردی نبود. این نماز، یک بیانیه بود. بیانیه‌ای که می‌گفت: هیچ قدرتی، هیچ شمشیری، هیچ ظلمی نمی‌تواند رابطه انسان با خدا را قطع کند.تأمل عرفانی نماز به مثابه معراج در میدان نبرد از منظر عرفانی، نماز «معراج مؤمن» است. اما نماز ظهر عاشورا، معراجی بود در دل فرودگاه بشری. جایی که زمین در آتش می‌سوخت و آسمان در انتظار بود.

امام حسین (ع) در این نماز، به عمیق‌ترین مرتبه توحید رسید. او در حالی که ظاهراً در محاصره دشمن بود، در باطن در محاصره فرشتگان. او نماز را نه برای رهایی از خطر، که برای اثبات این حقیقت اقامه کرد که عبودیت، از هر خطری والاتر است.

این نماز، تفسیر عملی آیه «قُلْ إِنَّ صَلَاتِی وَنُسُکِی وَمَحْیَایَ وَمَمَاتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ» بود. امام نشان داد که نماز، حتی در لحظه مرگ، حتی در اوج بحران، حتی در دل ناامیدی، باید برپا باشد. زیرا نماز، تنها راه ارتباط با حقیقت مطلق است.

اما این نماز، یک پیام سیاسی نیز داشت. در شرایطی که یزید به عنوان خلیفه مسلمین، خود را نماینده خدا بر زمین می‌دانست، امام حسین (ع) با اقامه نماز در میدان نبرد، نشان داد که طاغوت هر قدر هم قدرتمند باشد، نمی‌تواند بندگی را از انسان بگیرد.

این نماز، به تمام تاریخ آموخت که:طاغوت را می‌توان در دل عبادت شکست داد سیاست و دیانت از هم جدا نیستند.ایستادگی در برابر ظلم، خود عبادتی بالاتر است.

امام حسین (ع) با این نماز، مرز میان «عبودیت ظاهری» و «عبودیت حقیقی» را نشان داد. عبودیت حقیقی، آن است که در میدان عمل، در برابر باطل، سر فرود نیاورد.همچنین در منابع اهل سنت نیز این واقعه با احترام نقل شده است. طبری در تاریخ خود می‌نویسد: امام حسین (ع) به یارانش گفت: نماز بخوانید. آنان نماز خواندند و دشمن به آنان از هر طرف تیر می‌زد. نماز ظهر عاشورا غریبانه ترین نماد انسانهای الهی بود.

 نماز، تنها یک رویداد تاریخی نیست. این یک الگوی جاودانه است. کل یوم عاشورا و کل أرض کربلا» یعنی هر روز می‌تواند روز نبرد حق و باطل باشد، و هر زمینی می‌تواند کربلا شود. و در هر نبردی، نماز و یاد خدا نباید فراموش شود.

امروز، قرن‌ها پس از آن واقعه، نماز ظهر عاشورا همچنان الهام‌بخش آزادگان جهان است. در هر نقطه‌ای از جهان که ظلمی رخ می‌دهد، یاد آن نماز، یادآور این حقیقت است که نمی‌توان هم بنده خدا بود و هم تسلیم طاغوت.نماز ظهر عاشورا، یک انقلاب بود. انقلابی در مفهوم عبادت، در مفهوم ایستادگی، و در مفهوم آزادگی. امام حسین (ع) با این نماز، نشان داد که دین، نه تنها از سیاست جدا نیست، که خود سیاستی الهی است.

این نماز، تا انتهای تاریخ، طاغوت را به چالش می‌خواند. زیرا هر بار که نام حسین (ع) برده می‌شود، یاد آن نماز نیز زنده می‌شود. یاد نمازی که در میان خون و آتش، در دل ظهر عاشورا، اقامه شد و تا ابد، پیام آزادگی و بندگی را فریاد زد.

و این چنین است که نماز ظهر عاشورا، نه فقط یک رویداد تاریخی، که یک حقیقت جاودانه است. حقیقتی که هر روز، در هر کجای جهان، می‌تواند تکرار شود. زیرا هر روز، عاشورایی است و هر زمین، کربلایی. و در هر کربلا، نماز ظهر عاشورا، راه نجات است خدایا! تو را می‌پرستم در حالی که تیرها از هر سو می‌بارد. تو را می‌خوانم در حالی که دشمنانم مرا احاطه کرده‌اند. زیرا می‌دانم که تو، تنها پناهگاه حقیقی هستی.این است پیام نماز ظهر عاشورا. پیامی که تا انتهای تاریخ، طاغوت را به چالش می خواند.

سورنا چگینی

انتهای پیام/۱۰۰۲/